İzlenimler

FST Temmuz 27th, 2005

Medyada sıkça görünen, beyanat veren generallerimizden biri şu an 1. Ordu komutanı olan Hurşit Tolon. Hurşit Paşanın halkla temasının da olduğu anlaşılıyor. Geçen hafta Çorlu civarındaki bir köyde bazı etkinlikleri düzenleyen Hurşit Tolon ile ilgili bir yazı okudum. Hürriyet yazarı Yalçın Bayer “gecikmiş” olduğunu belirttiği yazısının başlığını nedense “Trakya’da Ordu Millet Elele” olarak seçmiş. Yazıda faaliyetler detaylı olarak anlatılıyor, bazı yerleri şöyle:

Asker daha önceden köye gelip ihtiyaçları tespit etmişler. Bu kapsamda okul ve muhtarlık binalarının onarımı, sağlık taraması yapılması, 18 çocuğun sünnet ettirilmesi, hatıra fidanların dikilmesi ve ilköğretim okulundaki Atatürk büstünün yenilenmesi gibi hizmetler getirilmiş… […] ilköğretim okulundaki törenden sonra 1. Ordu Komutanı Tolon, köy halkını ‘Cumhuriyet Yürüyüşü’ne davet etti. Bu arada bazı erkekleri ‘eşleriniz nerede?’ diye uyaran Tolon, vatandaşlarla sohbet etti. Bunlar arasında bazı sakallı vatandaşlar vardı. […] İlköğretim okulundan muhtarlık binasına kadar olan yaklaşık bir kilometrelik yürüyüşe yaklaşık 2000 kişi katıldı. Yürüyüşe katılan başörtülü ve türbanlı kadınların çokluğu da dikkati çekti […]

Trakyanın bir köyünde yapılan “Cumhuriyet Yürüyüşü” konusunda Yalçın Bayer’in üslubunu siz de garip bulmadınız mı? Paşanın sohbet ettiği vatandaşlar arasında “sakallıların” olması ne ifade eder? Bir köy yerinde kadınların “Cumhuriyet Yürüyüşüne” mini etekle mi katılacağı bekleniyordu ki “başörtülü ve türbanlıların çokluğu” dikkat çeksin? Bilakis aksi olsa dikkat çekmesi gerekirdi. Alakasız her yazıya sakal ve başörtüsünü karıştırma alışkanlığını artık bırakmak gerek.

Öte yandan aynı yazıda Hurşit Tolon Paşa bir de 1929 yılına ait resim gösterdiğinden bahsediliyor.”Cumhuriyeti katletmek isteyenler buna iyi baksın” diyen Hurşit Paşa resmi şöyle tasvir etmiş:

‘Bakın, şapka devrimi yapılmış, öğrencilerin ellerine krepon káğıtları var. Hepsi de sevinç içinde… Bakın Türk analarının kıyafetine; kaymakamın kıyafeti fakirlikten görevi ile uygun değil. Yanındaki belediye başkanının pantolonu yamalı. Halk yoksul ama yüzlerine bakın, Cumhuriyet bilinci ve sevincine bakın. Çok anlamlı… Yeni kuşaklar bu fotoğrafa iyi bakmalı. Cumhuriyet hangi şartlarda kuruldu, öğrenmeli.’

Ben resmi görmedim ama Cumhuriyet dönemine ait bir sürü eski resim biliyorum. Bir resme bakarak “[…] yüzlerine bakın, Cumhuriyet bilinci ve sevincine bakın” türü bir ifadeyi biraz acelecilik olarak kabul etmek lazım. Benim okuduğum, dinlediğim bir sürü hatıra işin yoksulluk tarafını onaylarken “bilinç, sevinç ve mutluluk” yanına pek atıfta bulunmaz. Ben daha ziyade memur eziyeti, jandarma dipçiği gibi şeyler hatırlıyorum. Sonra Paşaya bu bilinçli vatandaşların ilk fırsatta denize düşen yılana sarılır misali Serbest Fırkaya koştuğunu ve endişeyle partinin kapatılmasına sebep olduğunu, aynı yoksul, poturlu ama bilinçli halkın ne hikmetse her fırsatta Cumhuriyet ve Atanın partisinin karşıtlarına rey verdiğini hatırlatmak lazım. Sonra 1914 yılında çekilmiş fakir ama mütebessim insanların resmini “Meşrutiyet bilincine” bağlamak da bu mantıkla mümkün.

Yine de üst düzey, emekliliği yaklaşmış bir subayımızın köylü halkla bütünleşme gayretlerini takdirle karşılamak lazım. Yalçın Bayer’e de sakal ve başörtüsünü böyle ilgisiz bir yere koyma başarısını gösterdiği için tebriklerimi iletiyorum.

• Toplum , Yakın Tarih
• Comments(0)