Nasıl Okunacak Konusu
FST Ocak 7th, 2008
Bir yazıya gelen yorumda “Descartes” için Dekart yerine Deskartes diyen lise öğrencisinin zayıf aldığı söylenmişti. Aslında bu durum özel isimler için ciddi bir problem. Bir çok düşünür, bilim ve siyaset adamının adını telaffuz etmek, doğrusunu bir yerden işitmedikçe mümkün değil. Misal August Comte “Ogüst Kont” okunuyor ama gel de bunu işitmediysen bil bakalım. Michel Foucault “Mişel Fuko” okunuyor ama her babayiğit bunu nasıl okusun ve yazsın? Bizim bazı ukala üniversite hocaları bilmedikleri halde “bilmiyorum” diyemedikleri için kafadan atarlar bazen, halbuki bilmiyorum, şöyle idare edin deseler ayıp olacak değil ya. Git sor, araştırbakalım, üniversite hocası oldun diye her haltı bilirmiş gibi yapmana gerek yok ki.
Bence Azerilerin özel isimleri okunduğu gibi yazma usulleri çok sağlam bir yöntem. Corç Buş, Ogüst Kont diyorlar ve yazıyorlar, problem nerede? En azından böylece literatüre doğru okunuşuyla girecek ve adamcağızın adı doğru şekilde okunabilecektir. Şehirler, ülkeler için de böyle değil mi? Tabii bazı şehir isimleri iyice yerleşmiş, Londra, Paris (hatta Kölün, Bokum) ama genel olarak bu iş başarılabilir. Turist Ömer filmlerinde olduğu gibi ingilizce isimler hep türkçe yazıldığı gibi okunuyor ve bugün çoluk çocuk bu hataları büyüyünce de atamıyor üzerinden. Dil uzmanları şu işe bir eğilse iyi olur ama devletten birşey beklenirse yol alınmaz, herkes yeni YÖK başkanı kafasında olmayabilir, en azından internet gönüllüleri böyle bir iş yapabilir.
Yabancı özel isimler okunduğu gibi yazılmalı, şimdilik de ünlülerin isimlerinin okunuşunu veren bir site, forum ile bu iş halledilebilir. Misal Feyerabend nasıl okunur, bilen var mı? Ekşisözlükte fayırabınd denmiş, doğru mu acaba?
(Not: Bir dostumuz “sanıyorum “foyerabend” diye okunuyor” demiş, ben de öyle biliyorum. Demek ki ekşi sözlük yazarı çuvallamış ve konu da önemliymiş.)
