Kuyruklu Yazı

FST Nisan 17th, 2008

pirinc2.jpgSon günlerde tuhaf haberler izleyip duruyorum. Yok pirincin fiyatı zamlanmış, kıtlık başlamış filan. “Pirinç bulamıyorsanız bulgur yeyin” diyen de var, bakan Tüzmen gibi “İthalatı serbest bırakırız ha, depoladığınız pirinci çıkarın meydana” diye tehdit savuran da. Ben bu işlerden anlamam ama durduk yerde niye pirinç kıtlığı olacakmış onu çözemedim. Buğdaydan kimyasal bazı maddeler yapıyorlarmış filan diye duyarım, bu sebeple fiyatı artacakmış. Hürriyet gazetesi başta sağdan soldan tüm medyada bir panik havası estirilmeye çalışılıyor. Bir de televizyonda konuşan Ziraat Odası başkanları zırt pırt “devlet daha çok para versin” mealinde laflar ediyorlar. Ağlayan ağlayana. İşte bu konuların piri olan Hürriyet iki gündür “kuyruklar hortladı” türlü haber yapıyor. Buna göre 30 senedir görülmeyen kuyruklar yeniden başlamış. Delil de Hürriyet mhabirinin İzmir TMO önünde çektiği fotoğraflar. Şöyle demişler:

300 metrelik pirinç kuyruğu

Pirinçte fiyatlar yüzde 155 artınca şok olan dar gelirli çareyi TMO’larda buldu. Türkiye’nin hemen her köşesinde pirinç kuyrukları oluştu. En çarpıcı kuyruk ise İzmir TMO önüne uzuyor. 15 Nisan’da yaptığımız haberde pirinç alamya gelenlerin oluşturdu kuyruk 20-25 metreyken bugün kuyruk 300 metreyi geçmişti.

Kuyruklar geri döndü

Türkiye’de pirinç fiyatlarının artması ardından İzmir’deki TMO parakende satış yerinin önündeki oluşmaya başlayan kuyruk yetkililerin “Kriz yok” açıklamalarına rağmen uzadı

Pirinç krizinin öncesinde her isteyene 10 kilogram satış yapılan TMO İzmir parakende satış yerinde hafta başında bu miktar 4 kilograma düşürüldü. Ancak piyasada 3 YTL’ye satılan osmancık cinsi pirinci 1.80 YTL’den almak isteyenlerin sayısı her geçen gün arttı. Hafta başında 50 metre kadar olan kuyruğun uzunluğu 300 metreyi buldu.

Önce karar verilsin, kuyruk 20-25 metre miydi yoksa 50 metre mi?  Yurt sathındaki kuyrukları bilmem ama “çarpıcı kuyruk” İzmir fotoğraflarına şöyle bir baktım ve pirinç almaya gidenlerin genelde emekli, başıboş, zamanını geçirmek için vesile arayan avare yaşlılar olduğu kanaatine ulaştım. Sonra şu da aklıma geldi, haydi ekmek kıtlığı densin anlayayım, millet gider un filan stoklar ama pirinç de ne oluyor? Türkiye Çin, Hindistan filan değil ki pirinci stoklayalım. Pirinç vazgeçilmez bir gıda kaynağı değil bizim için. En fazla kuru fasulyenin yanında turşu-soğan eşliğinde garnitür olur. Pirinç olmazsa bulgur pilavı da, hele şöyle hafif tereyağı yakılarak yapılmışsa süper gider. Turp da kesebilirsiniz yanında. Bir de bulgur daha sağlıklı denir, bilmem doğru bilmem yanlış.

pirinc1.jpg

Dolayısıyla Hürriyetin, televizyonda abuk subuk saçmalayan Ziraat odası yetkililerinin lafına kanan sayın emekli amca, dayı ve teyzelerim. Evhamı bırakın gidin evinize oturun. Yarın fiyatlar ofisten aldığınızın daha altına iner, boşa üzülmeyin. Ha, bu vesileyle iki dedikodu yaparız, hava alırız diyorsanız siz bilirsiniz. İzmir’de herhalde TMO bahçesi yerine gezilebilecek Kordonboyu, oturaklı park ve bahçeler vardır. Nedir öyle betonun üstüne yanlamışsınız.

Osmancık pirinci alamıyorsanız Karaman bulguru alın, yapın pilavınızı, kesin turpu, soğanı yanına, biraz da turşu koyun. Bir de süzme yoğurttan tuzlu ayran yapın, ne demeye pirincin peşinden koşuyorsunuz? Emekli vatandaşımız (şapkalı olan) epey çağdaş bir görüntüye sahip, ilerici adam akıllı olur.

Bu arada karnım acıktı nedense, akşama nohut olsa gerek evde, o da iyi gider pilavla. Bakalım kısmetimizde ne var.

38 Responses to “Kuyruklu Yazı”

  1. Pirinc fiyatlari tum dunyada en yuksek seviyesinde… Seller falan olmus galiba… Sutlac bulamiyorlarsa pasta yesinler onlar da…

  2. Bulent Murtezaoglu 17 Nis 2008 - 19:06:05

    Ben bunu dis basindan duydugum gibi gidip BIM’den pirinc almistim. Simdi pilav yaptikca kendimi gol atmis gibi hissediyorum. Ayni laf makarnalik bugday icin de cikmisti, duyunca gidip 40 kurusa aldigim makarnalar simdi 70 kurus oldu. Bir sene olmadi daha, hatta alti ay da olmamis olabilir.

    Stokculuk cebe faydasi olan bir istir, bakanlar bunlari konusmaya baslayincaya kadar beklememek sartiyla tabii.

  3. Bulent Bey,
    Heh heh :)
    Ben hep toplu alirim zaten o tur seyleri… Bilmeyerek acayip kar etmisim ben de :)
    Ama bu Avrupa bazli makarnalarda bir fiyat artisidir gidiyor bir yildir… Italyan makarnayi gecen sene 50centten aliyordum bu sene en ucuzu indirime falan girdiginde 1,29… Turk makarnalar da oyle ama Italyan makarnalara gore daha kalitesiz… Az biraz vaktini kacirsan yapis yapis oluyor…

  4. Bulent Murtezaoglu 17 Nis 2008 - 19:30:45

    Fatih bey, bunlar biraz karamsar insanlarin zaten bekledikleri seyler. Dunyanin bu nufusu hele petrolde uretim artisi durur ve iklim degisikligi hissedilir olursa ne sekilde besleyebilecegi acik degil. Muhtemel tikanikliklarin ne zaman ve ne sekilde ortaya cikacagini tahmin etmek ise cok zor tabii. Bilesmis Milletlerin sitesi en azindan baz alinabilecek rakamlari vermesi bakimindan faydali: http://www.fao.org/worldfoodsituation

    Dunyanin bundan evvelki muhtemel tikanikligi nasil atlattigini merak edenlere: http://en.wikipedia.org/wiki/Green_Revolution

  5. Bulent Murtezaoglu 17 Nis 2008 - 19:40:13

    Fatih bey,

    Ama bu Avrupa bazli makarnalarda bir fiyat artisidir gidiyor bir yildir… Italyan makarnayi gecen sene 50centten aliyordum bu sene en ucuzu indirime falan girdiginde 1,29…

    Sizin para pul oldu da ondan o biraz da. Ben de memlekete geldigimde teksimde doner durumu 70-80 cente yiyip sigarayi 40 cente aliyordum. Simdi durum $3.50, sigara $1.65.

    Turk makarnalar da oyle ama Italyan makarnalara gore daha kalitesiz… Az biraz vaktini kacirsan yapis yapis oluyor…

    Vakit nakittir, kiyameti kopartan cinsten bir mutfak saati iyi bir yatirim olabilir. Dolar Cin parasina karsi da daha fazla dusmeden bir Wal Mart’a gitmek lazim.

    Kenari izolasyonlu tencere ve enduktif ocak da dusunuyorum ben. Mikrodalga da biraz ekonomik ama her seyi iyi pisirmiyor. Tencerenin altinda ates yakip yemekle beraber herseyi isitip sonra bir de klima calistirmak herhalde size de batiyordur.

  6. Bulent Bey,

    Sizin para pul oldu da ondan o biraz da. Ben de memlekete geldigimde teksimde doner durumu 70-80 cente yiyip sigarayi 40 cente aliyordum. Simdi durum $3.50, sigara $1.65.

    Walla ben geldigimde benzinin galonu 1 dolar civariydi… Simdi 3,25… Sigara 3,25 idi halen ayni ama online birseye uye oldum bana boyuna kupon gonderip duruyor(bir de buy one get one denk getirince ne varsa aliyorum ki bu da fiyati 1,6a dusuruyor)…
    Genel olrak burdaki “taze” seylerde fiyatlar hep ayni… Ama disaridan gelen seyler pahalilasip duruyor… Parite kadar bu benizinin de etkisi var… Bakalim Bush paralari dagitinca belki bir rahatlama olur…

    Vakit nakittir, kiyameti kopartan cinsten bir mutfak saati iyi bir yatirim olabilir. Dolar Cin parasina karsi da daha fazla dusmeden bir Wal Mart’a gitmek lazim.

    :) Yada disarda yemeye baslamak lazim… Eskiden evde pisirmek disarda yemekten daha ucuza geliyordu… su an oyle deal’lar var ki ayni seyi imkani yok ben o kadar ucuza pisiremem…

    Kenari izolasyonlu tencere ve enduktif ocak da dusunuyorum ben. Mikrodalga da biraz ekonomik ama her seyi iyi pisirmiyor. Tencerenin altinda ates yakip yemekle beraber herseyi isitip sonra bir de klima calistirmak herhalde size de batiyordur.

    Walla ben ne yaparsam yapayim elektrik faturam 60i gecmiyor 50′den de asagi inmiyor… Klima’da basimi agrittigi icin kullanmamaya calisiyorum…
    Ama gecen mall’un birinde gezerken bir tencerenin tanitimini gordum… Icine ne koyarsaniz keep ediyor… Ne koku, ne buhar, hicbirseyi disari vermeden pisiriyor…
    Ondan almayi dusunuyordum ama stand’i kaldirmislardi gittigimde…
    Sizin linkini verdiginiz bu alet guzel birseye benziyor… “power savings of 40-70% are realistically achievable” demisler… Bu altlerin fiyati ne kadar acaba? (Seyi hesaplamaya calisiyorum, acaba bunun parasini cikarmak icin kac yemek pisirmem lazim :) Belki hic kullanmasam daha mantikli olabilir benim icin, 3 defa yemek pisiren evler icin ise mantikli olabilir kullanmak)

  7. FST 17 Nis 2008 - 20:17:35

    Ben de yeni eve taşınacağım, iri bir kiler var, un, makarna depolayayım. Bunlar bireysel olarak hesabını bilen adamın yapacağı şeyler.

    Hürriyet ise pireden deve çıkarma azminde.

  8. Indigo 17 Nis 2008 - 20:18:57

    30 senedir görülmeyen kuyruklar

    teknomarketlerin kapsısında sabahlamayı saymıyorlar galiba :) en son açılan Media Markt mıydı neydi millet geceden akın etmişti Ümraniye’de olması lazım
    haberlerde Beylikdüzü’nden geldim demişti adam :) amma iş be…

  9. FST 17 Nis 2008 - 20:22:21

    Indigo,

    en son açılan Media Markt mıydı neydi millet geceden akın etmişti Ümraniye’de olması lazım

    Bravo, ne gülmüştüm. Adamın birinin pantolonu çıkmıştı, bir sürüsü de ayakkabısının tekini filan kaybetmişti telin altından sürüneyim derken.

    Bülent Beyin BİM seferinde ne yaşandı bilemeyiz tabii.

  10. Surada guzel bir link var…
    Harita uzerindeki basliklardan da hareketle ne olup bittigini falan gorebiliyorsunuz…
    Turkiye’de artan fiyatlar yuzunden dusen vergileri falan gosteriyor…

  11. Fethi Bey,

    Bravo, ne gülmüştüm. Adamın birinin pantolonu çıkmıştı, bir sürüsü de ayakkabısının tekini filan kaybetmişti telin altından sürüneyim derken.

    Burda da olur o tur seyler… Genelde Christmas zamani… Bir gece onceden millet alir cadirini tulumunu kuyruga girer…
    150dolara bilgisayar, 300 dolara notebook guzel fiyat tabi…Benim de siraya girip 1000dolar kar etmisligim vardir (olay biraz “oha” denecek cinsten ama soyle dusunun “size 1000 dolar versem bir gece migrosun onunde kalir misiniz?”) :)

  12. Bulent Murtezaoglu 17 Nis 2008 - 20:30:20

    Fatih bey,

    Sigara 3,25 idi halen ayni ama online birseye uye oldum bana boyuna kupon gonderip duruyor(bir de buy one get one denk getirince ne varsa aliyorum ki bu da fiyati 1,6a dusuruyor)…

    O is icin ikinci en iyi cozum (ilki birakmak) tutune ve sarma sigaraya donmek. Elle sarmaya da luzum yok, bir iki dolarlik makinesi var onun. Ustelik ugrasmali olunca daha az iciliyor. Tutunun ucuzunun hem nette hem Kizilderili bolgelerinde olmasi lazim.

    Sizin linkini verdiginiz bu alet guzel birseye benziyor… “power savings of 40-70% are realistically achievable” demisler… Bu altlerin fiyati ne kadar acaba?

    ‘Servet’ ile ‘birsey degilmis’ arasi. Fiyat yelpazesinin her tarafinda mal bulunur orada, biliyorsunuz. Ebay linki vereyim:

    http://search.ebay.com/search/search.dll?satitle=induction+cooktop

  13. Indigo 17 Nis 2008 - 20:31:07

    Hürriyet ise pireden deve çıkarma azminde

    Fethi bey,
    Aynen dediğiniz gibi ama sadece hürriyetle sınırlı değil malum medya diyelim biz onlara, diğer taraftaki malum medyada yok bişey sakin olun filan diyor :) bakalım göreceğiz…
    yahu bu pirinci, nohutu, buğdayı stoklayanlar ergenekoncu olmasın sakın :D

  14. Indigo 17 Nis 2008 - 20:34:58

    Burda da olur o tur seyler… Genelde Christmas zamani… Bir gece onceden millet alir cadirini tulumunu kuyruga girer…

    Fatih bey,
    gazetede okumuştum dediğiniz olayı kalabalığı sakinleştirmesi için polis çağırmışlar polislerde kuyruğa girmiş ön sıralara geçmek için biber gazı filan kullanmışlar hatta :D
    ama hürriyet ve gibilerinin derdi o değil(bunu biz zaten biliyoruz…)

  15. Bulent Bey,

    O is icin ikinci en iyi cozum (ilki birakmak) tutune ve sarma sigaraya donmek. Elle sarmaya da luzum yok, bir iki dolarlik makinesi var onun. Ustelik ugrasmali olunca daha az iciliyor. Tutunun ucuzunun hem nette hem Kizilderili bolgelerinde olmasi lazim.

    Birinci cozumu birkac kere denedim, bana gore degil :)
    Ikinci icin ise ne denersem deneyeyim benim “mavi“min yerini tutmadi…

  16. Fatih Bey,
    Burada herkes mi tiryaki yahu. iyide oralarda sigara içenleri dışlıyorlar diye duydum. First best solution biz Türklere göre iyi değil. Marlboro intense yok galiba sizin oralarda, ilk defa Türkiye piyasasında çıkmış. Tabii ben bunu kullanmıyorum. Öğrenciyiz. Arkadaşlarımdan otlanıyorum.

  17. edi 17 Nis 2008 - 20:55:03

    fethi abi ben sana hep demiyormuyum memlekette boş beleş adam çok diye. sen sandımıydınki bi tek gençler. bisürü yaşlı konuşucak sohbet edicek insan arıyorda bulamıyor. böyle şeylerde fırsat bahane oluyor onlara. çünkü yeni nesil içinde o kadar adiler varki arayıp sormuyorlar bile annelerini babalarını. o yüzden çok görme yaşlılara bunu. bak ne güzel oturmuş orada sohbet ediyorlar.

  18. Mister No,

    Burada herkes mi tiryaki yahu. iyide oralarda sigara içenleri dışlıyorlar diye duydum. First best solution biz Türklere göre iyi değil. Marlboro intense yok galiba sizin oralarda, ilk defa Türkiye piyasasında çıkmış. Tabii ben bunu kullanmıyorum. Öğrenciyiz. Arkadaşlarımdan otlanıyorum.

    Kulli yalan… Ikinci sinif diye birsey yok… Kimsenin kimseyi disladigida yok da sigara icenlerin haklarini her Allahin gunu daha da kistliyorlar.(Bunu dislama sayabilir miyiz bilmiyorum) (Simdi bizim eyalette restaurantlarda sigara icilmesini yasakladilar… Sigara icenlerde o zaman biz kendi restaurantlarimizi acalim dediler ama sigara icilen restaurantlara hicbir sekilde izin vermiyorlar… )
    Haklarimiz icin mucadeleyi surduruyoruz :)

  19. Indigo 17 Nis 2008 - 21:10:27

    Burada herkes mi tiryaki yahu

    galiba :)
    bende en koyusundan deve taraftarıyım :)

  20. Bulent Murtezaoglu 17 Nis 2008 - 21:12:59

    No bey,

    Burada herkes mi tiryaki yahu. iyide oralarda sigara içenleri dışlıyorlar diye duydum.

    Oyle isler umurumuzda olmuyor bizim genelde. Ben o dislayan adamlari begenmis miyim ki dislamasi umurumda olsun? November General diye tercume edilebilecek bir mahalle ismiyle bitecek bir lafimiz vardir, ondan yani.

    Yalniz hakikaten kanunlarini ciddi uyguluyorlar ciktiktan sonra makul bir zaman icinde. Bu isin yasakla ustune gidilmeye baslandigi zaman ‘bunu nasil tutturacak ki bu herifler?’ demistim, bir iki seneyi bulmadi tutturdular. Tabii kanunlari tutmasinin muhtemel oldugu ortam olusunca cikarttiklari icin midir, onu bilemem. Ahbabim olan yemekcilerde dahi icemeyip yemekten sonra mekanin sahibiyle beraber disari cikip sigara ictigimi, “biraz direndim pisman ettiler” diye kendi restoraninda kendisi sigara icemeyen bir kadincagizin sikayetlerini dinledigimi hatirliyorum. ‘Mulkiyet hakki’ da oyle orada.

    Tabii ben bunu kullanmıyorum. Öğrenciyiz. Arkadaşlarımdan otlanıyorum.

    Ogrenci olmasaniz da kullanmayin. Nedir bu memlekette zehire essek yukuyle para verme meraki? Birinci ben de bulamiyorum kolay yerlerde, ama Bahar 2.15YTL, hic de fena degil. Hafif geliyorsa filtresini cekip yarisini atin, yahut yeni tip silindirik kurdanlarla delin.

    Bir yerde bir cimrilik blogu mu acsam acaba? Gozumun onunde insanlar harcamalari gerekmeyen paralari kazanamadiklari icin sikayet edip duruyorlar bazen, birseyler yapmak lazim buna diyorum.

  21. FST 17 Nis 2008 - 22:36:13

    Bülent Bey,

    Bir yerde bir cimrilik blogu mu acsam acaba? Gozumun onunde insanlar harcamalari gerekmeyen paralari kazanamadiklari icin sikayet edip duruyorlar bazen, birseyler yapmak lazim buna diyorum.

    Bu işi mükemmel yapacağınıza kuşkum yok ama zahmet etmenize gerek yok, bir iki link vereyim:

    http://www.tutumluol.com/

    http://begenmezsenokuma.blogspot.com/search/label/Tasarruf%20ya%20da%20Para%20Biriktirme

  22. BetüL 18 Nis 2008 - 04:45:21

    Fethi bey

    Ben de yeni eve taşınacağım, iri bir kiler var, un, makarna depolayayım. Bunlar bireysel olarak hesabını bilen adamın yapacağı şeyler.

    Yeni eviniz hayirli olsun. Kayinvalidemler seker gunu yapiyolardi. Her ay birinde toplaniyolar gelen herkes evsahibine belli bi olcude seker getiriyodu. Istiyosaniz sorayim, hala devam ediyolarsa sizin adinizi da yazdirayim. Gitmenize gerek yok sekeri gondersneiz yeter.

    : )

    Fatih bey

    Benim de siraya girip 1000dolar kar etmisligim vardir

    Bu senekinde bizim $ sizinkini dovunce butun Toronto Buffaloda sabahladi. Iki turlu kar etmis oldular. Ahh ah parasizligin gozu korolsun.

  23. BetüL 18 Nis 2008 - 04:52:32

    Sigara icenlerde o zaman biz kendi restaurantlarimizi acalim dediler ama sigara icilen restaurantlara hicbir sekilde izin vermiyorlar… )

    Ben burda cok mutluyum, restoranti birakin kapali hic bir mekanda sigara icilemez. Bazi barlar sogukta disarida sigara icenleri biraz korusun diye etrafini kapatmislar orda bile izin verilmemis icmelerine, artik kapali mekan oldu diye. Bi gokdelenlerde sigara odalari var sadece.

  24. fizikci 18 Nis 2008 - 13:25:49

    Sigarayı yeni bırakmış bir arkadaşınız olarak tecrübelerimi anlatayım :)

    15 senedir içiyordum iki ay önce bıraktım. Bırakmak gibi bir niyetim de yoktu aslında. Bir gün içmedim sonra nasıl olduysa kendimle inatlaşmaya başladım. Bir de baktım bırakmışım. :) Geçen gün arkadaştan bir tane alıp yaktım, içime çekince boğuluyormuş gibi hissettim. Hani eksoz dumanında kalınca ciğeriniz daralır, nefes alamazsınız ya onun gibi. Bi fırt daha çekemedim attım. Artık istesem de içemem herhalde. Bu kadar kolay bırakabileceğimi hiç tahmin etmezdim. Sigara içen arkadaşlara biraz inatlaşmalarını tavsiye ederim. İki ay sonra istesenizde mideniz kaldırmıyor zaten.

    Sigara bağımlılığının aslında pamuk ipliğiyle bağlanmışsınız gibi basit birşey olduğunu düşünüyorum şimdi. Tiryakiler bunu gözünde çok büyütüyor. Sanki sigarasız yaşayamazmış gibi. O kadar basit aslında. Bırakması da o kadar kolay. Birazcık inat etmek gerekiyor sadece. (buna da irade deniyor galiba)

  25. FST 18 Nis 2008 - 16:02:03

    Ekonomist dergisi de konuya el atmış:

    http://www.haberx.com/n/1100082/sessiz-tsunami.htm

  26. Bulent Murtezaoglu 18 Nis 2008 - 16:34:55

    Fethi bey,

    Ekonomist’in oyle demesi sasirtici degil de, o piyasalar tamamen acilirsa cebinde para olmayan ac Hintli’nin komsusunun yetistirdigi pirinc icin benimle veya sizinle rekabete girmesi nasil mumkun olacak? Bu konuda piyasalara yapilan mudahale zaten halki fakir olan memleketlerin ihracat yasagi veya ihracata fon koyup o piyasaya bizim serbest alici olarak girmemize engel olmalari seklinde ortaya cikiyor.

    Piyasa mekanizmalari iyi de, sadece arz talep degil fayda egrileri de devreye giriyor burada. O fakir/ac adamin fayda egrisini (yani hayatta kalmasinin kendisine olan degerini) vermeye razi oldugu fiyat ile ifade etme sansi yok.

    Cogalip cogalip kaynaklari tuketerek kitliktan olmek dunyada gorulmemis birsey degil. Doymasi gereken insan sayisinin artmasi ekonomik hesap ile oluyor olsa bile, fiyat sinyalleri gec geliyor ve fakir ahalinin elindeki artisa etki edecek araclar kisitli. Tabiat o dengeyi bir iki salinimda tutturabilir belki veya denge noktasi cevresinde nufusu oynatip durur ama tabiatin araclari icinde dedigim gibi kitliktan olum de var.

    Sunu kaciriyoruz bence cunku Malthuscu gozukme tehlikesi yuzunden cok dillendirilmiyor: 100-150 sene evvel mesela Hindistan ile Avrupa’nin nufusu asagi yukari denkti. Asya’da bu kadar insanin hayatta kalacak kadar olsa bile beslenebilmeleri ve yuksek nufus artisi, enerji ve petrol turevi ilac girdisi yuksek, topragi verimsizlestirebilen turden intensif tarimla saglabildi. Nufus artisi duruncaya kadar verim artisinin ve sadece petrol degil su ve sair kaynaklarin yeterli olup olmayacagini bilemiyoruz bence. Bilemememizin bir sebebi de iklim degisikliklerinin neticelerini kestiremememiz. Fakir memleketleri henuz tam vurmadi bence bunlar, yani mesela musonlar sakata gelmedi. Avusturalya gibi ulkeleri ise kuraklik vurdu yakin zamanda mesela ve tarim uretimi dustu.

    Tsunami midir bilmiyorum ama hafife alinacak seyler degil bunlar. ABD’nin silolari tepeleme doluyken dunyanin bir yerinde kitlik olmasi baskadir, genel bir uretim yetersizligi muhtemelken fakir yerlerde kitlik olmasi baska. Insan yiyeceginden yakit yapma projeleri de cabasi tabii.

    Ta 1970′li senelerde bir ABD milli guvenlik kurulu raporu vardi bu nufus/gida konusunda, merak eden olursa linki bulurum. Aklimda kalmis cunku oradaki bir soru suydu: “dunyayi doyurmak icin kendi vatandasimiza gida maddesini karneyle vermeyi goze aliyor muyuz?”

  27. Bulent Murtezaoglu 18 Nis 2008 - 16:40:12

    Hmm, bir suru laf ettim ama moderasyona takildi.

  28. FST 18 Nis 2008 - 17:08:02

    Bülent Bey,

    Bu konuda piyasalara yapilan mudahale zaten halki fakir olan memleketlerin ihracat yasagi veya ihracata fon koyup o piyasaya bizim serbest alici olarak girmemize engel olmalari seklinde ortaya cikiyor.

    Acaba bu ülkelerde ithalat serbestisi ne alemde? Tarım ürünlerinde ithalat serbestliği konusunda ciddi problemler olduğunu tahmin ediyorum. Burada bahsedilen serbestlik sadece “ihracata yasak koymayın” yerine “ithalata da yasak koymayın” şeklinde düşünülmeli gibime geliyor

    Diğer yandan bahsettiğiniz meselelerde ne kadar endişe edilmesi gerektiğini bilecek durumda değilim. Hindistan ve Afrika’daki fakirliğe çözüm için AB, ABD gibi yerlerdeki ithalat, kota, sübvansiyonların gözden geçirilmesi de akla gelebilir.

    Sanki dünya daha epey adam kaldırır ve gıda üretebilir gibime geliyor. Salınımlarda herhalde müdahaleler yapılacaktır, ithalat ve ihracatın serbest olması devletlerin belli gıdaları stoklaması ve bunları kontrollü olarak dağıtmasına herhalde engel değildir.

  29. FST 18 Nis 2008 - 17:12:41

    Eklemeyi unutmuşum;

    Misal şu ünlü İrlanda patates kıtlığı meselesinde İrlanda’ya gıda ithalatının yasaklanması felaketin boyutunu arttıran bir etken olmuştu. Osmanlı gemisinin limana sokulmadığı filan anlatılır, bir ara epey burada konuşulmuştu.

  30. Bulent Murtezaoglu 18 Nis 2008 - 17:21:24

    Fethi bey,

    Hindistan ve Afrika’daki fakirliğe çözüm için AB, ABD gibi yerlerdeki ithalat, kota, sübvansiyonların gözden geçirilmesi de akla gelebilir.

    Bu da dogru. Bir de enerji fiyatlarindan dolayi isler oyle sapitti ki, Kuzey Amerika’da misir yakarak isinmak makul gozukuyor:

    http://www.google.com/search?hl=en&&q=corn+stove

    Sanki dünya daha epey adam kaldırır ve gıda üretebilir gibime geliyor.

    Ne sekilde beslediklerine de bagli bu. Yani hayatta kalmalari veya saglikli beslenmeleri ile istedikleri sekilde yemeleri farkli. Bizim istedigimiz gibi (yahut daha beteri Amerikali’nin yaptigi gibi) et yemeye kalkarlarsa bugun bile dunyanin buna yetisebileceginden emin degilim.

  31. FST 18 Nis 2008 - 17:32:14

    Bizim istedigimiz gibi (yahut daha beteri Amerikali’nin yaptigi gibi) et yemeye kalkarlarsa bugun bile dunyanin buna yetisebileceginden emin degilim.

    Et konusunda öyle (şimdilik). Bakalım gen teknolojileri filan bu işi çözebilecek mi? Bir de Hintlilerin dini iki açıdan çözüm olabilir. Öncelikle et yememeleri bir avantaj. Diyelim yarın öbürgün ABD etkisiyle okuyup yazanı çoğalınca “yahu niye yemeyelim” dediler, ortada yenecek, yetiştirilecek bir sürü sığır olacak.

    Uçakla giderken üstünden geçtiğimiz boş alanları görünce aslında dünyanın zannedilenden çok daha büyük olduğu fikrine kapılıyorum. Rakamlar, tahminler bir yerden sonra kısır kalabiliyor.

  32. Bulent Murtezaoglu 18 Nis 2008 - 17:52:18

    Evet, tartamiyoruz bazi seyleri. Ozellikle liberal egilimli olanlar bir sekilde geri besleme ve sinyal islerinin duzgun olabilecegini, sistemin devlet mudahalesi olmadan tahammul edilebilir sonuclara varabilecegini dusunmeye meyyal oluyor (kendimden biliyorum). Piyasalarin nasil isledigini biliyoruz biraz da, hangi onkabullerin tabiata uydugunu iyi anladigimizdan emin degilim. Neyse, yakin zamanda bu tip isler icin bir kitap yazdi Jeffrey Sachs. Elime gecmedi, okumadim fakat icinde asagi yukari ne var cikartabiliyorum. Cok iyi bir konusma olmamasina ragmen dayanabileceklerin Google calisanlarina kitabi ve bu konularla ilgili yaptigi konusmanin filmini tavsiye edip linkini vereyim:
    http://www.youtube.com/watch?v=n3kzzVP2c7w

  33. FST 18 Nis 2008 - 18:13:40

    Şurada Türkçe de birşey var:
    http://duslerveerdemler.blogspot.com/2005/06/jeffrey-sachsla-bbc-mlakat.html

    Aslı şu linkteymiş:

    http://www.bbc.co.uk/turkish/indepth/story/2005/06/050601_jeffrey-sachs.shtml

  34. Bulent Murtezaoglu 18 Nis 2008 - 18:39:29

    Onlar Sachs’in evvelki kitabi icin olsa gerek. Bu yenisinde isin enerji boyutu da var.

  35. Biz bu kafayla aç bile kalabiliriz.

    Gelinen şu noktada hala “eskiden kendi kendimize yeterdik..” nidaları atılıyor.

    http://www.ozhareketi.org/content/view/82/1/

  36. Bulent Murtezaoglu 19 Nis 2008 - 17:50:49

    Suc islemisiz de haberimiz yokmus. Basbakanimiz soyle demis:

    Ama bu tür spekülatörlere de aldanmayın, bu cambazlara aldanmayın. Gerekirse ihbarda bulunun. Bunların üzerine üzerine gideceğiz. Bunun tedbirlerini de almış durumdayız. Milletimize karşı bu tür oyunlara girenlere, milletçe hep beraber her türlü hesabını sormak durumundayız.

    Bunu isadamlarina diyor (MUSIAD). Mal depoladi diye insan ihbar etmek var mi artik? En azindan ic piyasa serbest degil mi bu konuda? Meydanda soylese anlayacagim ama isadamlarina soyleyince acaba boyle kanunlar mi var hala diye supheye dustum. Nereye ve hangi kanuna gore bu ‘ihbar’ yapilacak, bilen var mi?

  37. Bulent Murtezaoglu 24 Nis 2008 - 02:45:00

    Fethi bey,

    Ben de yeni eve taşınacağım, iri bir kiler var, un, makarna depolayayım. Bunlar bireysel olarak hesabını bilen adamın yapacağı şeyler.

    The Wall Street Journal yazarlarindan biri sizinle ayni fikirde:

    http://online.wsj.com/article/SB120881517227532621.html

    (Murdoch satin almadan bile bunlarin haberleri iyiydi ama kose yazarlari biraz sapitikti. WSJ’de boyle bir yazi cikmasi komigime gittigi icin link veriyorum, “bunlar dogru yazar hemen inanin” diye degil.)

  38. FST 24 Nis 2008 - 14:04:02

    Bülent bey,

    The Wall Street Journal yazarlarindan biri sizinle ayni fikirde

    Aklın yolu bir demişler. Yalnız, eve gıda stoklamak yerine bir tarla alıp tahıl yetiştirmeye başlamak daha mantıklı olabilir. Fiyatlar yükselecekse parayı koyacak yer bulamayız.

Trackback URI | Comments RSS

Leave a Reply

Kapat
E-posta ile paylaş